پایبندی دولت به تعهدات مالی و اجرایی، نقدینگی اعضاء ، مدیریت صحیح = مسکن مهر
آزاد آفریدون : در صورت همکاری اعضا در خصوص واریز وجوه، اعلام عامل بازدارنده ای برای ادامه طرح مسکن مهر توسط تعاونی ها، توجیه قانونی و اصولی ندارد.
آنچه در این بحث دنبال آن هستیم، کارشناسی وضعیت مسکن مهر در بوکان و برنامه های دولت برای تامین مسکن از زبان یکی از مدیران شاخص و برجسته کشور در عرصه مسکن مهر است. به گفتگو با آزاد آفریدون مدیرعامل تعاونی مسکن مهر محلی 2 بوکان خواهیم پرداخت و از او سوالاتی خواهیم کرد که شاید بتوان به یک نتیجه گیری کلی برسیم.
به عنوان اولین سوال، تعریفی کلی از مسکن و واقعیت آن :
از زمان پیدایش جهان، انسان همواره در تلاش برای ایجاد یک سرپناه فیزیکی بوده که خود را از محیط و خطرات آن مصون بدارد، با توجه به تمایل انسان برای زندگی اجتماعی، سکونت گاههای جمعی شکل گرفتند و فضاهای شهری، صحنه ملاقات و دیدار شد، جایی که انسانها در ان مصنوعات، اندیشه ها و حتی احساسات خود را با یکدیگر مبادله می کنند.سکونت جمعی شکل واقعی گرفت و در این راه توافقات انسانی شکل جدی تری به خود گرفت. در شرایطی که زندگی بشر هر روز بیشتر و بیشتر در مادی گرایی فرو می رود، سکونت نیز از مفهوم کیفی خود دور می شود. زمانی در هویب یابی و تعلقات مکانی ساکنین، مفهوم سکونت و انواع سکونتگاهها عامل قابل توجهی بود ولی کم کم اهمیت کیفی و غیر مادی خود را از دست داد. به قولی دیگر سکونت چیزی جز داشتن سقف بالای سر و چند متر زمینی زیر پا نیست. این تعریف نشان دهنده دور شدن از کیفیت و مطلوبیت فضاهای سکونتی و توجه صرف به بعد مادی سکونت است. در حال حاضر مسکن چیزی فراتر از یک سرپناه فیزیکی است و باید تمامی خدمات و تسهیلات عمومی لازم برای زندگی بهتر انسان را دارا باشد، موردی که عوام در اندیشه آن هستند و برای آن تلاش مضاعف دارند. یک مسکن مطلوب، ابزار شکل گیری و پرورش هویت ها است و عرصه مسکن به منظور تامین رشد اجتماعی است.قبول این واقعیت که یکی از بزرگترین نیازهای هر فردی برای شکل گیری تمامی جنبه های زندگی شخصی و اجتماعی او مسکن است و از مسکن سرچشمه می گیرد ، ما را به آن سوق می دهد که برای رسیدن به این نیاز بزرگ که دغدغه همه اقشار جامعه است برنامه ها و هدفهای اصولی و اجرایی منظمی را تنظیم و عملیاتی کنیم. مسلما دو بعد کمی و کیفی در مسکن مطرح است، بعد کمی، نیاز به مسکن شناخت پدیده ها و اموری را شامل می شود که مسئله فقدان سرپناه و میزان دسترسی به ان را مطرح می کند. در بررسی بعد کمی مسکن، در واقع درجه پاسخگویی به نیاز مسکن بدون در نظر گرفتن کیفیت آن مورد نظر است. در بعد کیفی، مسائل و پدیده هایی مطرح می شود که به بی مسکنی، بد مسکنی و تنگ مسکنی معروف هستند و انچه مطرح است نوع و شکل نیاز است. در بررسی بعد کیفی مسکن شاخص های فراوانی مطرح است که فرم مطلوب آن و استحکام و امنیت ، دسترسی به فضاهای سبز باز، خدمات موجود در مسکن ، تامین تجهیزات و تاسیسات مهمترین این شاخصها هستند. که موارد ذکر شده مهمترین معیارها در تعریف و تببین کیفیت مناسب مسکن هستند که توجه به آنها در ساخت و ساز، انجام تمامی فعالیتهای زندگی ساکنان را به سادگی و کارایی مطلوب امکان پذیر ساخته و کمکی در جهت یافتن حیات زندگی پایدار شهری، ساخت و شکل مناسب برای شهر و مناطق شهری محسوب می شوند. در نظام جمهوری اسلامی ایران نیز ، توجه به مسکن و حل معضلات بی مسکنی ، بد مسکنی و تنگ مسکنی و ارائه راهکارها و پیاده نمودن برنامه ها ی جهت حل آن، همیشه مد نظر مسئولین بوده و خواهد بود.در چندین سال اخیر، اجرای برنامه هایی در جهت مسکن دار کردن مردم مطرح شده و گاها اجرایی نیز بوده اما از سال 1386 و با روی کار آمدن دولت نهم، موضوع مسکن، خصوصا مسکن اقشار کم در آمد بیشتر از همه مطرح بوده است. مسکن مهر با رویکردی به معنی کلی، کنترلی و تامینی در حوزه مسکن مدنظر دولت نهم و در ادامه دولت دهم بوده است. کنترل بازار مسکن و تامین مسکن مطلوب هدف بزرگ دولت در مسکن مهر بوده که تا به امروز این طرح، نشان داده که بزرگترین و موفقترین پروژه تاریخ مسکن و تولید آن در نظام اسلامی ایران بوده است.
وضعیت مسکن در بوکان
هیچ وقت واقعیتها را نمی شود کتمان کرد، در بحث مسکن و زمین در بوکان، عوامل زیادی باید بررسی شود که فکر نمی کنم با چند کلمه بشود از آن تعریفی کرد یا بر ان ایرادی وارد نمود یا پیشنهادی ارائه داد، این بحث نیاز به یک کارشناسی وسیع دارد. بنابراین لازم می دانم در جایگاه خودم، فقط از موضوع تامین مسکن در یکی دو سال اخیر و انهم در مسکن مهر و اینده ان تا حدودی حرف به میان بیاورم. ولی بطور کلی با توجه به وجود زمینهای خالی زیاد که هنوز تبدیل به مسکن نشده اند، در بوکان مشکل زمین برای ساخت از لحاظ وجود زمین دیده نمی شود.در خصوص مسکن مهر نیز از سال 1386 تا کنون حدود 19 تعاونی تاسیس و کمابیش فعالند که در صورت عملیاتی شدن کار این تعاونی ها تا حدود 2000 واحد مسکن مهر در بوکان ایجاد می شود که باز هم با اعلام سازمان مسکن و شهرسازی استان در صورت درخواستهای جدید از طرف متقاضیان جدید مشکلی در خصوص واگذاری زمین وجود ندارد.
مسکن مهر : برنامه ای جدید در دولت نهم و الان در دولت دهم ، نظر شما نسبت به هویت این برنامه
هر دولتی برای رسیدن به اهداف خود ، برنامه های تدوین می کند که برای رسیدن به ان برنامه ها ، فاکتورهای شاخصی باید وجود داشته باشد تا در سایه آن بتوان به نتیجه رسید، مسکن مهر در دولت نهم توسط شخص آقای دکتر احمدی نژاد پیشنهاد و بودجه آن قانونی شد. پیش فرضیاتی بود و مراحلی تدوین شد تا بتوان این امر را عملی کرد. ابتدا به اهداف این طرح که بپردازیم . در نگاه اول، هدف نهایی طرح تولید مسکن مطلوب است. حذف خرید زمین از سوی اقشار مردم، خصوصا کم در آمدها مورد توجه شخص اول دولت بود، در ادامه تعادل در بازار مسکن و جلوگیری از افزایش بی رویه قیمت زمین و مسکن هدف دیگر بود. نکته بعدی ، اعطای تسهیلات ساخت و تامین منابع مالی ان بود؛ ایجاد اشتغال زایی و همچنین واگذاری کار به مردم از دیگر اهداف دولت نهم و در حال حاضر دولت دهم است. اما اینکه تا چه حد در این راه موفقیتی بوده باید توضیحاتی داده شود.
نگاهها متفاوت است. در دید اولیه، برای کلان شهرها حذف خرید زمین، موهبتی بزرگ بود، ولی در شهربوکان به دلیل وجود اراضی با کاربری مسکونی، زیاد مورد توجه نبوده و این موضوع، ضعیف جلوه شده است. برنامه دولت در این خصوص، صد درصد عملیاتی شد، در شهر بوکان، در حال حاضر نیز هیچ مشکلی برای تامین زمین برای ساخت مسکن مهر وجود ندارد. دولت توانست اراضی مسکونی قابل ساخت را در اختیار تعاونی ها قرار داده و تبدیل به مسکن نماید. بنابراین مهمترین اقدام دولت در این خصوص اجرایی شده و موفقیت صد درصدی کسب نموده است.دولت در رسیدن به هدف دوم خود نیز واقعا موفق بود، کنترل بازار مسکن، جلوگیری از افزایش بی رویه قیمت زمین و مسکن ، سالها بود که این معضل برای مدیران حوزه مسکن دغدغه ساز بود و برنامه های زیادی برای کنترل آن طراحی شد که کمابیش تاثیرگذار بودند ولی طرح مسکن مهر توانست ، با خوبی و با اقبال عمومی جامعه این هدف دولت را نیز عملیاتی نماید.
اعطای تسهیلات ساخت و قانونی کردن بودجه آن، از بزرگترین اقدامات دولت بود. تسهیلات بند « د » تبصره 6 قانون بودجه سال 1386 کل کشور برای مسکن مهر و موضوع استفاده متقاضیان از آن، واگذاری وام های مسکن به طرحهای مسکن مهر ، افزایش وام مسکن مهر ، موظف کردن بانک مسکن به واگذاری صد در صدی وام مسکن مهر، همه و همه در چارچوب برنامه های دولت برای رسیدن به این هدف بزرگ بوده که این بحث نیز عملیاتی و اجرایی شده است. از دیگر هدفهای دولت، ایجاد اشتغال زایی و همچنین واگذاری کار به مردم بود. که مشاهدات نشان می دهد در این مورد نیز دولت به اهداف رسید.
مسکن مهر : برنامه ها چگونه عملیاتی شد، تعاونی ها تا چه حد فعالند و مشکلات به طور کلی چیست؟
در وهله اول خرید زمین بکلی حذف شده است، پرداخت تسهیلات بانکی ، به پیشرفت امورات عمرانی شرکتها بستگی دارد. بازار زمین و مسکن واقعاً کنترل شد، اشتغال زایی ایجاد شد، امورات نیز به شرکتها واگذار شده است. بنابراین در صورت همکاری اعضا در خصوص واریز وجوه، اعلام عامل بازدارنده ای برای ادامه طرح مسکن مهر توسط تعاونی ها، توجیه قانونی و اصولی ندارد. پیشرفت امورات اجرایی شرکتها در کل کشور قابل قیاس نیست کما انکه در سطح شهر بوکان نیز این موضوع صدق می کند، سه تعاونی مسکن مهر محلی 2، کارگری 2 و محلی 15 ، امورات عمرانیشان حداقل یک سالی جلوتر از دیگر تعاونی ها است. بعضاً مشکلات اداری تعاونی های دیگر، باعث کم کاری انها گردیده و در پاره ای از مواقع نیز، ضعف مدیریتی تاثیر گذار بوده ، به هر حال و با هر کیفیتی همه تعاونی ها فعالند و اقدامات موثری انجام داده اند. مسکن مهر در ابتدا واقعا بدلیل نوپا بودن مشکلات خاص خود را داشت که این موضوع طبیعی بود. اینک طرح، یقیقنا خالی از مشکل نیست ولی با نظمی خاص و با هماهنگی تمامی عوامل رو به پیشرفت خوبی است. مشکل بزرگی که تعاونی ها در اینده گریبانگیر آن خواهند بود، پرداخت نابموقع اقساط وام از سوی بانکهای عامل است. به این شکل که بانکها تا اجرایی نشدن مراحلی از کار ، نسبت به پرداخت وام بانکی اقدام نمی کنند و از سوی دیگر اعضای تعاونی ها بعضا با مشکلات مالی مخصوص به خود ، توانایی پرداخت وجوه لازم تعاونی ها را نداشته و طرح دچار مشکل می شود که احتمالا با تدابیر جدید وزارت مسکن از جمله افزایش وام و پرداخت زودتر تسهیلات، این موضوع نیز حل شود.
امورات مسکن مهر محلی 2 بوکان
در حال حاضر، اجرای اسکلت بتنی و اجرای سقف بلوکها در حال جریان است و با توجه به فصل سرما، محدودیتهای فصلی ساخت، تمهیدات مهندسی ویژه، و واقعیت امر، مهم بودن کیفیت واحدها و رسیدن به استانداردهای بالای ساخت، موجبات آن را فراهم نموده که مانند همیشه، کیفیت را موثر تر و مهم تر از کمیت بدانیم. این امورات با دقت کافی توسط ناظرین محترم نظام مهندسی ساختمان بوکان، گروه مهندسین مشاور روژان و همکاران تهران و همچنین اداره محترم مسکن و شهرسازی بوکان عملیاتی و در حال اجرا است. انتظار می رود تا ابتدای سال 1389 دو سقف کامل هر 6 بلوک این شرکت به اتمام برسد. نکته بعدی، با عنایت به نقدینگی موجود و برنامه های هئیت مدیره در جهت کم کردن هزینه های ساخت،میلگرد که این روزها به دلیل تقاضای زیاد قیمتی رو به بالا دارد ، به مقدار مورد نیاز چند طبقه از واحدها ، جهت اجرای اسکلت بتنی تهیه و در کارگاه شرکت موجود می باشد.
راستی یک سوال که ذهن همه را مشغول نموده میزان اورده اعضا و نحوه واریز آن
متاسفانه یک ذهنیت اولیه ی غلطی در درون جامعه در ابتدای طرح در خصوص مبلغ مورد نیاز جهت ساخت این واحدها بوجود آمد تا حدی که برابر آمار ، استعفا دهندگان از طرح در کلیه شهرها تا حدودی، زیاد شد.اینکه تنها یک میلیون تومان کافی است که صاحب خانه شوند، موضوعی بود که بعدها با شفاف سازی دولت و شرکتها ، تفهیم و برای عموم روشن شد. برای ساخت یک واحد 117 متری با مصالح استاندارد در طول زمان و تجهیز محوطه ساختمان و بکارگیری امکانات رفاهی جمعی، به ازای هر متر ساخت، بایستی برابر شواهد و حتی اظهارات مسئولین بالارتبه وزارت مسکن حدود 250 هزار تومان هزینه در نظر گرفته شود.
حرف شما با اعضا ء و در نهایت چه و عده ای برای تحویل واحدها به اعضا می دهید.
مجموعه زیادی از جمله ، دولت، نهادها، شرکتهای خدمات رسان، هیئت مدیره و .. درگیر این قضیه هستند و برای رسیدن به آن تلاش می کنند، دولت همه تلاش خود را انجام داده، به قولی کار انجام نداده ای نمانده که انجام دهد، ادارات از جمله مسکن و شهرسازی و تعاون ، هیئت مدیره ، امورات را با دقت و سرعت انجام می دهند. شرکتهای خدمات رسان موظف به ایجاد زیرساختهای آب و برق و گاز شده اند و اقدامات موثری انجام داده اند، بانکهای عامل را موظف به پرداخت وام کرده و پرداخت می کنند بنابراین از نظر هماهنگی همه عوامل در صدد تسریع در امورات هستند، فقط بحث اعضا مطرح است. به بحث اعضا که رکن اصلی تعاونی ها هستند برسیم؛ تلاش همه ، برای اعضای شرکت و مجموعه ان است، انتظار می رود اعضا در واریز وجوه خیلی مصمم تر از دیروز اقدام نموده و شرکت را همراهی و همکاری نمایند. در حال حاضر، با توجه به شواهد مدیریتی صحیح شرکت و برنامه های جمعی هیئت مدیره ، نقدینگی حرف اول را می زند و می توان به جرات گفت در صورت تامین منابع مالی و پرداخت وام از سوی بانک عامل و واریز وجوه لازم اعضاء واگذاری واحدهای این شرکت تا پایان سال 1390 صد درصد عملی خواهد شد. اعضای این تعاونی بایستی تا پایان خرداد سال 1389 ، مبلغ واریزی خود را به حساب شرکت مجموعاً و به طور کلی به 000/000/ 60 ریال برسانند.
چند روزی است زمزمه افزایش وام مسکن مهر مطرح است
دولت با افزایش سقف وام مسکن مهر موافقت کرده است. ظاهرا دولت با افزایش وام مسکن مهر از 15 میلیون به 20 میلیون موافقت کرده است. اما اجرایی شدن آن و ابلاغ ان به بانکهای عامل تا ابتدای سال 1389 عملی نخواهد بود. در کل دولت با این افزایش موافقت نموده است. اعضاء مطمئن باشند ، دولت با پایبندی بر تعهدات خود که واقعا عملی شده ، تا تحقق هر ایرانی یک خانه ، با تلاش مضاعف و استفاده از همه توانایی های مالی و فنی و حتی معنوی مردم را همراهی خواهند کرد.
سخن پایانی
درخواست تلاش بیشتر همه براي رسيدن به ارزوي بزرگ و پاك كه از روز اول آن را مقدس دانسته ايم و قدرداني از بركات بزرگ نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران كه این شرایط را برایمان مهیا نموده است.